Glyfosaat en andere herbiciden zijn voor particulieren in België steeds meer aan banden gelegd. Goed nieuws, herbicide-vrij werken is effectiever dan je denkt, mits je de juiste methode kiest per situatie.
Herbiciden doden ook nuttig bodemleven (schimmels, bacteriën, wormen).
Residuen in groenten en grond.
Schade aan bijen en andere bestuivers.
Langdurig gebruik creëert resistente onkruidsoorten.
De meest effectieve en passieve methode. 5–10 cm organisch materiaal blokkeert licht voor onkruidzaden, houdt bodemvocht vast en voedt de bodem.
Materialen: stro (goedkoop), houtsnippers/schors (langdurig, decoratief), gemaaid gras (dunne laag), bladcompost (voedend), karton als onderlaag.
Verwijder bestaand onkruid voor het mulchen, mulch voorkomt nieuw onkruid maar doodt bestaande wortels niet (tenzij dikte >15 cm).
Gouden regel: wied vóór de bloei. Onkruid dat zaad vormt, vermenigvuldigt zich explosief, één veldzuringplant produceert 30.000 zaden.
Timing: bij droog weer (wortels lossen makkelijker los), na regen (grond zachter), 's ochtends (planten en jij frisser).
Gereedschap: schoffel (snel schrapen), haksteen (diepere wortels), wortelsteker (penwortelonkruid zoals paardenbloem).
Worteltypen: vlakkere wortels (vogelmuur) zijn makkelijk. Penwortels (paardenbloem) volledig verwijderen. Rizoomwortels (kweekgras, zevenblad), elk stukje groeit opnieuw uit.
Lege grond = onkruidkans. Benut elke m²: dichte plantafstanden, bodembedekkers (Ajuga, Pachysandra, Sedum) in de siertuin.
Op lege moestuinplekken: groenbemesters zoals mosterd, phacelia of boekweit, groeien snel, onderdrukken onkruid en verbeteren de bodem.
Mengteelt: wortelen + uien, sla + radijs, geen lege ruimte tussen.
Een gasbrander vernietigt onkruid door celhitte, niet door echt te verbranden. Even langs de vlam is genoeg, plant hoeft niet zwart te worden.
Geschikt voor: bestrating, oprit, terrastegels, grindpaden, kieren tussen tegels.
Niet geschikt voor: moestuinbedden (schade aan gewassen en bodem), droge periodes (brandgevaar).
Kokend water: effectief op bestrating en paden. Direct effect, geen residuen, ecologisch verantwoord.
Tuinazijn (10–20% azijnzuur): werkt, maar degradeert bij herhaald gebruik de bodemstructuur. Alleen op bestrating, nooit in de moestuin.
Zeep + zout + azijn 'thuismiddel': vermijden, zout degradeert de bodem permanent.
Kartonmethode (★★★★★ voor nieuwe bedden): leg overlappende lagen karton (geen tape/plastic coating), dek af met 15–20 cm compost, plant direct doorheen. Karton verteert in 6–12 maanden, onkruidwortels stikken. Basis van no-dig.
Zwart plastic / worteldoek: laat 4–6 weken liggen om onkruid te laten stikken door lichtgebrek. Biodegradeerbaar mulchplastic is duurzamer.
Moestuinbed preventief → mulchen.
Snel wieden bij kleine onkruidjes → schoffelen.
Diep wortelonkruid (zevenblad) → wortels volledig verwijderen + karton.
Nieuwe border aanleggen → karton + compost (no-dig).
Bestrating / paden → brander of kokend water.
Grote lege oppervlakken → zwart plastic 4–6 weken.
Lange termijn siertuin → bodembedekkers.
Juni is de maand van de eerste echte oogsten. Tuinbonen, erwten, sla, radijs en de eerste aardbeien, de moestuin lost zijn belofte in. Hier vind je per gewas wanneer en hoe je oogst, en wat je nog kunt zaaien voor latere oogsten.
Juli is de rijkste oogstmaand van het jaar. Courgette, komkommer, bessen, eerste tomaten, de moestuin geeft volop. Hier vind je per gewas wanneer rijpheid, hoe je oogst en hoe je de overvloed slim bewaart.
Augustus is de rijkste oogstmaand voor warmte-minnende planten. Tomaten in volle productie, paprika's kleuren, aubergines en pompoenen rijpen. Tegelijk is het de laatste kans om herfst- en wintergroenten te zaaien.