Dieven verwijderen: waarom en hoe?
Een 'dief' (okselscheut) is een scheut in de oksel tussen hoofdstengel en bladsteel. Laat je hem groeien, dan krijg je een struik met veel blad maar weinig vruchten.
Waarom: plant focust energie op bloemen/vruchten, betere luchtcirculatie (minder schimmel en Phytophthora), makkelijker te staken.
Hoe: wrijf kleine scheuten (<2 cm) weg met duim en wijsvinger, ze breken makkelijk af. Grote dieven knip je af met een schone schaar. Wekelijks doen.
Bij onbeperkt groeiende rassen (San Marzano, vleestomaten, meeste kerstomaten): altijd dieven verwijderen. Bij determinate/bush rassen optioneel.
Water geven: de meest gemaakte fouten
Basisregel: diep en gelijkmatig, niet veel en oppervlakkig.
Normaal zomerweer: 2–3× per week, 5–10 liter per plant. Bij hitte (>28°C): dagelijks, 's ochtends vroeg.
Altijd bij de voet gieten, nooit over de bladeren. Langzaam en diep (worteldiepte 40–60 cm). Mulch van 5–8 cm rondom de plant houdt vocht stabiel.
Onregelmatig gieten veroorzaakt kelkrot (zwarte plek onderkant, calciumtekort door wisselende opname), barstende vruchten (droogte → overvloed) en bladrol.
Staken en vastbinden
Tomatenplanten kunnen 1,5–2,5 m hoog worden. Zonder steun breken ze bij wind of vallen om onder het gewicht.
Methoden: enkele paal (bamboe/metaal, hoofdstengel om de 20–30 cm vastzetten), tomatenkooi (handig voor struikrassen), touw van boven in de kas.
Vastbinden: zacht materiaal (jute touw, plantenbinders), geen draad dat insnijdt. Bind in een 8-vorm zodat de stengel ruimte heeft.
Nakijken: wekelijks. In juli en augustus groeit de plant snel, telkens nieuwe bindpunten toevoegen.
Toppen: wanneer en hoe?
Toppen = het groeipunt verwijderen zodat de plant zijn energie in bestaande vruchten steekt i.p.v. omhoog te groeien.
Wanneer in België: eind juli – begin augustus (6–8 weken voor de eerste verwachte vorst), of als de plant de staaklengte heeft bereikt of er al 4–6 bloemtrossen aan zitten.
Hoe: knip de top van de hoofdstengel af, inclusief de 2 bladeren net eronder. Laat bloemtrossen en rijpende vruchten intact.
Resultaat: bestaande tomaten rijpen sneller en beter, je vermijdt een overvloed aan groene tomaten die de vorst niet halen.
Bemesting in de zomer
Juni – half juli: 1× per week vloeibare tomatenmest (kaliumrijk).
Half juli – eind juli: elke 2 weken, minder stikstof.
Vanaf augustus: stop met bemesten, plant focust op rijpen.
Kies een meststof met hoog kalium (K) en fosfor (P), weinig stikstof (N). Te veel stikstof = veel blad, weinig vruchten.
Wekelijkse checklist tomaten
Nieuwe dieven verwijderd?
Stengels vastgebonden?
Water gegeven (gelijkmatig en diep)?
Bladeren met vlekken/geel verwijderd?
Rijpe tomaten geoogst?
Mulch nog voldoende dik?
Toppen gedaan? (vanaf eind juli)
Veelgestelde vragen
Korte antwoorden op vragen die we vaak krijgen.
Hoe groot mogen dieven worden voor ik ze verwijder?
Mijn tomaat heeft kelkrot, hoe los ik dit op?
Mag ik dieven laten zitten voor meer vruchten?
Stoppen met water geven voor de oogst?
Tot slot
Tuinieren is leren door doen. Begin klein, observeer veel en pas aan op basis van wat je tuin je vertelt. Volgende keer dat je twijfelt, kom dan gerust terug naar deze gids, we vullen ze regelmatig aan met nieuwe inzichten en lezerservaringen.