September is de scharniermaand voor herfst- en winteroogst. De grond is nog warm, de nachten dalen, perfect voor koude-resistente gewassen die tot maart kunnen oogsten.
De grond is nog warm (>12 °C) wat snelle kieming geeft, terwijl de nachttemperaturen al dalen, ideaal voor koude-resistente gewassen.
Belangrijkste timing-drempel: vóór 15 september voor de meeste gewassen. Na die datum wordt de daglengte te kort voor goede groei.
Uitzondering: veldsla en winterpostelein kiemen nog prima tot eind september.
Veldsla (Valerianella locusta): de winterkoning. Zaaien 1 cm diep in rijen van 15 cm, kiemt in 7–14 dagen, oogst november–maart. Rassen: Verte de Cambrai, Hollandse Breedblad.
Winterspinazie: zaaien tot 15 september. Rassen Matador en Dominant zijn winterhard, oogst november–december.
Winterpostelein (Claytonia perfoliata): uiterst winterhard, zaait zichzelf jaarlijks uit.
Paksoi: herfstpaksoi is veel beter dan zomer (schiet niet). Zaai begin september, oogst na 45–60 dagen. Rassen: Joi Choi, Hanakan.
Rucola: herfstrucola is minder bitter dan zomerrucola.
Knoflook: plant teentjes met punt omhoog, 5 cm diep, 15 cm uit elkaar. Gebruik gecertificeerd pootknoflook. Oogst juni–juli volgend jaar.
Winteruiensets (Radar, Shakespeare): 2–3 cm diep, 10 cm uit elkaar. Winterhaard tot -15 °C.
Aardbeienplanten: nieuwe planten of uitlopers in september uitplanten, geeft volgend jaar een sterke oogst.
Vliesgaas (agryl): lichte bescherming, verlengt het seizoen met 2–4 weken en houdt insecten buiten.
Lage tunnelkas: meer warmte, ideaal voor paksoi en sla. Bij droog herfstweer overdag ventileren.
Koudebak: glasplaat of polycarbonaat, ideaal voor veldsla en spinazie door de winter.
Tomaten, paprika en courgette buiten zaaien heeft geen zin meer.
Bonen en erwten: te weinig tijd voor oogst.
Zomersla schiet direct, bloemkool en broccoli halen onvoldoende groei vóór de winter.
Een moestuin die goed de winter in gaat, start in maart warmer, voedselrijker en onkruidarmer. Faseer het werk over oktober en november, verwijder het zieke, laat het nuttige staan en dek de bodem af.
Bollen planten in de herfst is de eenvoudigste investering voor een kleurrijke lente. Met de juiste combinatie bloeit je tuin van februari (sneeuwklokje) tot juni (allium) zonder bij te zaaien.
Een moestuin die in de winter oogst geeft: een half jaar extra verse groenten, minder supermarktbezoek en de voldoening van jaarrond tuinieren. De winterkoning is boerenkool, winter na winter, beter na vorst.