December en januari zijn de beste maanden om zaden te bestellen. In februari–maart raken de populairste rassen (vooral biologisch) snel uitverkocht. Met een vroege bestelling heb je rust én de volle keuze.
Ideaal: december–januari. Dan is het volledige assortiment beschikbaar en heb je tijd voor nabestellingen.
Wie in februari–maart bestelt botst geregeld op uitverkochte rassen, vooral biologisch.
Plan je bestelling in dezelfde week dat je je zaaiplan afrondt, dan weet je precies wat je nodig hebt.
Basismoestuin: tomaat (kerstomaat), courgette, snijslamix, radijs, basilicum, wortelen, bonen.
Voor gevorderden: paprika, aubergine, broccoli, venkel, paksoi, knolselderij, rucola, diverse salades.
Koop niet als zaad: aardbeien (planten of runners), fruitstruiken, vaste planten.
Biologisch zaad komt van planten die zonder synthetische bestrijdingsmiddelen zijn gekweekt en is niet chemisch ontsmet.
Conventioneel zaad is vaak goedkoper en even kiemkrachtig, voor robuuste gewassen prima.
Hybride (F1) rassen zijn vaak productiever en uniformer, maar je kunt er geen eigen zaad van bewaren.
Vastlanderse rassen (heirloom/zaadvast) zijn ideaal als je eigen zaad wil winnen.
Op elk zakje staat een 'tenminste houdbaar tot' datum, kiemkracht daalt daarna.
Algemene levensduur: ui en pastinaak 1 jaar, peterselie en wortelen 2 jaar, tomaat en kool 4–5 jaar, courgette en bonen 4–6 jaar.
Test oud zaad: leg 10 zaadjes op vochtig keukenpapier en kijk hoeveel kiemen na 7 dagen. Onder de 60% beter wegdoen.
Eenvoudig: bonen, erwten, sla, tomaten, courgette. Laat één plant volledig rijpen en oogst het zaad.
Moeilijker: kool, ui, wortel (tweejarig, pas in jaar 2 zaad).
Bewaar zaad in papieren zakjes met naam en jaartal; nooit in plastic dat condens vasthoudt.
De winter is hét moment om je moestuinjaar op papier te zetten. Wie in december plant met een concreet schema, mist geen enkele zaaiperiode en begint het seizoen met vertrouwen in plaats van paniek.
Goed onderhouden tuingereedschap gaat 20 tot 30 jaar mee. Eén uur werk in de winter bespaart je jarenlang vervangingskosten, en scherp gereedschap werkt drie keer zo licht als bot.
De wintertuin hoeft geen leeg veld te zijn. Met de juiste gewassen (gezaaid in juni–augustus) oogst je van november tot maart verse boerenkool, prei, spruitjes en veldsla. Vorst maakt veel van deze groenten zelfs zoeter.