🌱 Moestuin

Zaad bestellen voor de lente: wat, waar en wanneer?

📅 15 december 2025⏱️ 7 min lezen✍️ Redactie SamenTuinieren.be

December en januari zijn de beste maanden om zaden te bestellen. In februari–maart raken de populairste rassen (vooral biologisch) snel uitverkocht. Met een vroege bestelling heb je rust én de volle keuze.

Wanneer zaad bestellen?

Ideaal: december–januari. Dan is het volledige assortiment beschikbaar en heb je tijd voor nabestellingen.

Wie in februari–maart bestelt botst geregeld op uitverkochte rassen, vooral biologisch.

Plan je bestelling in dezelfde week dat je je zaaiplan afrondt, dan weet je precies wat je nodig hebt.

Welk zaad heb je nodig?

Basismoestuin: tomaat (kerstomaat), courgette, snijslamix, radijs, basilicum, wortelen, bonen.

Voor gevorderden: paprika, aubergine, broccoli, venkel, paksoi, knolselderij, rucola, diverse salades.

Koop niet als zaad: aardbeien (planten of runners), fruitstruiken, vaste planten.

Biologisch vs conventioneel zaad

Biologisch zaad komt van planten die zonder synthetische bestrijdingsmiddelen zijn gekweekt en is niet chemisch ontsmet.

Conventioneel zaad is vaak goedkoper en even kiemkrachtig, voor robuuste gewassen prima.

Hybride (F1) rassen zijn vaak productiever en uniformer, maar je kunt er geen eigen zaad van bewaren.

Vastlanderse rassen (heirloom/zaadvast) zijn ideaal als je eigen zaad wil winnen.

Zaaddatum controleren

Op elk zakje staat een 'tenminste houdbaar tot' datum, kiemkracht daalt daarna.

Algemene levensduur: ui en pastinaak 1 jaar, peterselie en wortelen 2 jaar, tomaat en kool 4–5 jaar, courgette en bonen 4–6 jaar.

Test oud zaad: leg 10 zaadjes op vochtig keukenpapier en kijk hoeveel kiemen na 7 dagen. Onder de 60% beter wegdoen.

Eigen zaad bewaren

Eenvoudig: bonen, erwten, sla, tomaten, courgette. Laat één plant volledig rijpen en oogst het zaad.

Moeilijker: kool, ui, wortel (tweejarig, pas in jaar 2 zaad).

Bewaar zaad in papieren zakjes met naam en jaartal; nooit in plastic dat condens vasthoudt.

Veelgestelde vragen

Korte antwoorden op vragen die we vaak krijgen.

Waar koop ik het beste zaad in België?
Bekende zaadhandels zijn De Bolster, Vreeken's Zaden, Bingenheimer Saatgut en lokale tuincentra. Voor zeldzame rassen: ruilbeurzen en zaadvaste netwerken zoals Vitale Rassen.
Is goedkoop zaad uit een supermarkt te vermijden?
Niet noodzakelijk. Voor courgette, radijs of bonen werkt het prima. Voor tomaat en paprika kies je liever een gespecialiseerde leverancier, meer variatie en betere kiemkracht.
Hoeveel zaad heb ik per plant nodig?
Reken één zaadje per gewenste plant + 20–30% reserve voor uitval. Een zakje van 100 zaadjes volstaat dus voor ~70 planten.
Kan ik zaad uit een supermarkttomaat winnen?
Ja, voor zaadvaste rassen. Hybriden (F1) geven nakomelingen die niet op de moederplant lijken, vaak een teleurstelling.
Wanneer zaai ik wat ik bestel?
Paprika en aubergine: januari–februari binnen. Tomaat en kool: maart binnen. Snelle gewassen (radijs, sla, bonen): vanaf april buiten.

Tot slot

Tuinieren is leren door doen. Begin klein, observeer veel en pas aan op basis van wat je tuin je vertelt. Volgende keer dat je twijfelt, kom dan gerust terug naar deze gids, we vullen ze regelmatig aan met nieuwe inzichten en lezerservaringen.