Stap 1: Moestuin opmeten en tekenen
Meet afmetingen (lengte × breedte), bepaal de zonkant en markeer schaduwzones (huis, bomen, schutting).
Teken een plattegrond op schaal (1 cm = 1 m). Verdeel in vakken van 1×1 of 1×2 m.
Hoge gewassen (tomaat, klimboon) horen aan de noordkant, anders beschaduwen ze lagere planten.
Vuistregel oppervlakte per persoon: minimaal 4–6 m², comfortabel 10–15 m², zelfvoorzienend 25+ m².
Stap 2: Gewassen kiezen
Kies enkel wat je écht eet. Boerenkool prachtig in theorie, maar zinloos als hij ongeoogst doorschiet.
Beginnerspakket: kerstomaat, sla, radijs, courgette, tuinbonen, peterselie, bieslook, wortelen.
Vermijd in jaar 1: bloemkool, broccoli, paksoi (plagengevoelig), pompoen (te ruimtegulzig).
Stap 3: Zaaitijden plannen
Reken achteruit vanaf de gewenste oogstdatum, niet vooruit vanaf vandaag.
Tomaat: 15 mei uitplanten → 15 maart binnen voorzaaien.
Sla: zaai elke 2 à 3 weken een nieuwe rij voor continue oogst.
Radijs: elke 14 dagen opnieuw, anders heb je alles tegelijk.
Stap 4: Vruchtwisseling toepassen
Plant nooit twee jaar achter elkaar dezelfde familie op dezelfde plek, bodemziekten en plagen bouwen anders op.
Vereenvoudigd 4-vakkenschema: vak 1 vlinderbloemigen (bonen, erwten), vak 2 bladgroenten (sla, kool, spinazie), vak 3 vruchtgroenten (tomaat, courgette, paprika), vak 4 wortels en bollen (wortel, ui, prei).
Schuif elk jaar één vak op. Aardappel, tomaat en paprika horen bij dezelfde familie (nachtschade).
Zaaiagenda per maand voor België
Januari–februari: paprika, aubergine binnen voorzaaien.
Maart: tomaat, kool binnen; tuinbonen, erwten, radijs, spinazie buiten.
April: sla, wortel, biet, radijs buiten; courgette/komkommer binnen.
Mei: na 15 mei alles uitplanten. Mais en bonen direct zaaien.
Juni–juli: tweede zaaisels voor herfstoogst (sla, prei, andijvie, boerenkool).
Handige planningstools
Papier en potlood, voor de meeste tuinen volstaat dit.
GrowVeg Garden Planner of Smart Gardener voor digitale planning.
Notion- of Excel-template als je graag tabellen bijhoudt.
Tuindagboek voor notities, onschatbaar bij planning volgend jaar.
Veelgestelde vragen
Korte antwoorden op vragen die we vaak krijgen.
Hoeveel tijd kost een moestuin per week?
Moet ik echt aan vruchtwisseling doen?
Kan ik meerdere gewassen tegelijk in één vak?
Wat als ik mijn zaaiplan niet haal?
Heb ik een tuindagboek nodig?
Tot slot
Tuinieren is leren door doen. Begin klein, observeer veel en pas aan op basis van wat je tuin je vertelt. Volgende keer dat je twijfelt, kom dan gerust terug naar deze gids, we vullen ze regelmatig aan met nieuwe inzichten en lezerservaringen.