Welke gewassen voorzaaien?
Moet binnen voorzaaien: paprika en aubergine (jan–feb, 10–12 weken), tomaat (feb–mrt, 8–10 weken), selderij en prei (feb–mrt, 10–12 weken), courgette/komkommer/pompoen (eind apr, 4–6 weken).
Hoeft niet binnen, direct buiten: tuinbonen, erwten, spinazie, radijs, wortelen, sla, rode biet.
Vuistregel: lange kweekperiode én vorstgevoelig = voorzaaien.
Wanneer starten?
Reken altijd achteruit vanuit de uitplantdatum. Vorstgevoelige gewassen mogen in België pas na de ijsheiligen (15–20 mei) buiten.
Paprika: ~15 februari (12 weken vóór 15 mei). Aubergine: idem.
Tomaat: ~15 maart (8 weken vóór 15 mei).
Courgette: ~15 april (4 weken vóór 15 mei).
Wat heb je nodig?
Verse zaaigrond (niet potgrond, die is te grof en te voedingsrijk).
Zaaipotjes, eierdoosjes of zaaitrays met afwatering.
Plantenspuit voor zacht bevochtigen.
Plantenetiketten en pen.
Eventueel: verwarmde propagator (€15–€30) en/of LED-groeilamp (€20–€40).
Stap-voor-stap: voorzaaien
Vul potjes met vochtige zaaigrond, druk lichtjes aan.
Leg 1–2 zaden per potje, bedek met laagje grond (max. 2× zaaddikte).
Beneveld bevochtigen, niet gieten.
Dek af met plastic of een propagatordeksel tot kieming. Verwijder zodra de eerste zaailingen verschijnen.
Zet op een warme plek (18–22°C) met zoveel mogelijk licht.
Zaailingen groot brengen
Na kieming: temperatuur mag iets lager (16–18°C), maar licht moet maximaal zijn.
Verspenen (overpotten in groter potje) zodra de eerste echte bladeren verschijnen.
Water geven van onderaf (potje in schoteltje met water) voorkomt schimmel aan de stengelbasis.
Geen bemesting de eerste 3 weken, zaaigrond bevat genoeg.
Harden: van binnen naar buiten
7 tot 10 dagen voor uitplanten beginnen met afharden.
Eerste dagen: 2–3 uur in halfschaduw buiten.
Geleidelijk uitbreiden tot een volledige dag plus nacht.
Pas dan uitplanten in de tuin, anders verbranden de bladeren of stopt de groei.
Veelgemaakte fouten
Te vroeg gestart: zaailingen rekken en worden slap.
Te weinig licht: lange dunne stengels die omvallen.
Te warm na kieming: hetzelfde resultaat, slappe planten.
Niet afharden: shock bij uitplanten, dagen tot weken stilstand.
Potgrond i.p.v. zaaigrond: te grof, slechte kieming.
Veelgestelde vragen
Korte antwoorden op vragen die we vaak krijgen.
Mag ik gewone potgrond gebruiken om voor te zaaien?
Heb ik echt een groeilamp nodig?
Wanneer mag ik mijn zaailingen verspenen?
Hoe weet ik wanneer een zaailing klaar is voor uitplanten?
Kan ik zaaien zonder verwarmde propagator?
Tot slot
Tuinieren is leren door doen. Begin klein, observeer veel en pas aan op basis van wat je tuin je vertelt. Volgende keer dat je twijfelt, kom dan gerust terug naar deze gids, we vullen ze regelmatig aan met nieuwe inzichten en lezerservaringen.